ဘိလိယက္/စႏူကာ

ဘိလိယက္အားကစားသမိုင္း

၁။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘိလိယက္ကစားျခင္းဖြံ႕ၿဖိဳးခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း (၁၀၀)ေက်ာ္ခဲ့ေပၿပီ။ Pre-warႏွင့္ Post-war ၿပီးခါစအခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံအ၀ွမ္း ဘိလိယက္ကလပ္အသင္းမ်ား တည္ေထာင္ၿပီး၊ ၿမိဳ႕နယ္တိုင္း၊ ရပ္ကြက္တိုင္း အထူးအေလးေပးကစားခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႕ရိွရပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ (၄၀) ခန္႔ဆီမွစ၍ ေမွးမွိန္လာခဲ့ၿပီး သာမန္ကစားနည္းတစ္ခုအျဖစ္သာ ေတြ႕ရိွရပါသည္။

၂။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘိလိယက္ကစားနည္းရယ္လို႔ အသိမွတ္ျပဳခ်ိန္ (၁၉၉၆) ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၁၁)ရက္ေန႔၌ ျမန္မာႏိုင္ငံဘိလိယက္ႏွင့္စႏူကာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္စတင္တည္ေထာင္၍ ဥကၠဌမွာ မႏၱေလးဘီယာပိုင္ရွင္ ဦးရဲျမင့္ ျဖစ္ၿပီး၊ အတြင္းေရးမွဴးမွာ ဦးေအး၀င္း (OJA) ကလပ္အသင္းမွျဖစ္ပါသည္။ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္တည္ေထာင္ၿပီးခ်ိန္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဘိလိယက္စင္တာမ်ား ေပၚလာၿပီး ၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို အငယ္တန္း၊ အႀကီးတန္း၊ အလြတ္တန္း၊ လက္ေရြးစင္တန္း စသည့္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို ဆက္လက္က်င္းပခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အားကစားႏွင့္ကာယ ပညာဦးစီးဌာနလက္ေအာက္တြင္ မရိွခဲ့သည့္အတြက္ ထိုက္သင့္သေလာက္သာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါသည္။ ယခုအခါ ႏိုင္ငံေတာ္မွ အားေပးကူညီလာခဲ့သည္ႏွင့္အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံဘိလိယက္ႏွင့္စႏူကာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႀကီး ေပၚထြန္းလာခဲ့ၿပီး အားကစားႏွင့္ကာယပညာဦးစီးဌာနတြင္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္တစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရိွရေပမည္။

ဘိလိယက္ၿပိဳင္ပြဲသမိုင္းအက်ဥ္း

၃။ ဘိလိယက္ၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၉၆ ခုႏွစ္၊ ေမလႏွင့္ ဇြန္လမ်ားတြင္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွႀကီးမွဴးက်င္းပခဲ့ေသာ ဘိလိယက္တစ္ဦးခ်င္း(တံခြန္စိုက္) အငယ္တန္းႏွင့္ ဘိလိယက္တစ္ဦးခ်င္း(တံခြန္စိုက္)အႀကီးတန္းၿပိဳင္ပြဲမ်ား စတင္က်င္းပခဲ့ၿပီး၊ အငယ္တန္းတစ္ဦးခ်င္းၿပိဳင္ပြဲ ပထမ-ေက်ာ္ဦး၊ ဒုတိယ-၀င္းေရႊႏွင့္ အႀကီးတန္းတစ္ဦးခ်င္း ၿပိဳင္ပြဲ ပထမ-၀င္းျမင့္၊ ဒုတိယ-ေက်ာ္ဦးတို႔က ထိုၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပထမဦးဆုံးဆုရ ကစားသမားမ်ားျဖစ္ၿပီး၊ လက္ေရြးစင္အျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ထိုပြဲကို အေျခခံ၍ ၄င္းကစားသမားမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားရရိွေစရန္အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၌ က်င္းပေသာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဥကၠဌဖလား (၆)ႏိုင္ငံ စႏူကာၿပိဳင္ပြဲသို႔ သြားေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ေစလႊတ္ခဲ့ပါသည္။

ဘိလိယက္ကစားနည္းဥပေဒ

၄။အားကစားနည္းတစ္ရပ္ျဖစ္ထြန္းျပန္႔ပြားလာေစရန္အတြက္ အေရးႀကီးဆုံးအခ်က္မွာ ကစားနည္း ဥပေဒပင္ျဖစ္သည္။ ဘိလိယက္ႏွင့္စႏူကာကစားရာတြင္ နည္းဥပေဒမ်ားသည္ အထူးပင္ က်ယ္ျပန္႔ၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္ကိစၥမ်ား မၾကာခဏၾကံဳေတြ႕ရတတ္ေပသည္။ ထို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘိလိယက္ႏွင့္စႏူကာ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ ႏိုင္ငံအတြင္း တေျပးညီ အသုံးျပဳႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ဘိလိယက္ႏွင့္စႏူကာနည္းဥပေဒမ်ားကို ထုတ္ေ၀ရျခင္းျဖစ္ေပသည္။

အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ဖြဲ႕စည္းျဖစ္တည္လာပုံႏွင့္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေရးပါလာပုံ

၅။အားကစား၀န္ႀကီးဌာနကို ၁၉၉၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၁၈)ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး၊ တတိယ အႀကိမ္အမ်ဳိးသားအားကစားပြဲေတာ္၊ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း၊ ၀န္ႀကီးဌာနေပါင္းစုံၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အစတြင္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ စတင္က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ထိုအခါမွစ၍ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၏ လက္ေအာက္ခံ အျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရိွရပါသည္။ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းအသီးသီးမွ ရြက္ပုန္းသီးကစားသမားမ်ားကိုလည္း ေမြးထုတ္ေပးႏုိင္ခဲ့ပါသည္။ ယခုအခါ ႏိုင္ငံေတာ္၏ လမ္းညႊန္မႈအရ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္တို႔ ပူးေပါင္း၌ေအာင္ျမင္ေသာ အားကစားနည္းတစ္ရပ္ ေပၚထြက္လာ သည္ကို ေတြ႕ျမင္ရေပသည္။

ဘိလိယက္ကစားနည္းမွ မ်ဳိးဆက္သစ္ေပၚထြက္ေရး

၆။ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ လမ္းညႊန္မႈအရ အားကစားႏွင့္ကာယပညာသိပံ(ရန္ကုန္)တြင္ ဘိလိယက္ ႏွင့္ စႏူကာကစားနည္းကို မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ား ေပၚထြက္ႏုိင္ရန္အတြက္ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ စတင္ ဖြင့္လွစ္သင္ၾကားေပးခဲ့ၿပီး ဘိလိယက္ႏွင့္စႏူကာသင္တန္းသား (၅)ဦး သတ္မွတ္၍ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပး လွ်က္ရိွပါသည္။  ျမန္မာ့လက္ေရြးစင္မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ား ေပၚထြက္ႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ အကုန္အက်ခံကာ ေကၽြးေမြးျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေနသည္ကို ယခုအခါ မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႕ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေၾကာင္း တင္ျပအပ္ေပသည္။  အားကစားႏွင့္ကာယပညာသိပၸံ(ရန္ကုန္) ဘိလိယက္/စႏူကာအားကစားနည္းတြင္ က်ား(၄)ဦး၊ မ(၄)ဦးတို႔ျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးလ်က္ရွိပါသည္။

 

အားကစားႏွင့္ကာယပညာသိပၸံ(ရန္ကုန္) ဘိလိယက္/စႏူကာအားကစားနည္း၏ တစ္ေန႔တာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား

ဘိလိယက္/စႏူကာအားကစားနည္း၏ တစ္ေန႔တာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ-
(က)နံနက္(၀၄း၃၀)နာရီအခ်ိန္ တာဝန္က်ဆရာမွ ႏႈိးခရာမႈတ္အိပ္ထျခင္း။
(ခ)နံနက္(၀၅း၁၅)နာရီအခ်ိန္ Training မသြားမီတန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္းႏွင့္ မိမိအားကစား႐ံုသို႔ တန္းစီထြက္ခြာျခင္း။
(ဂ)မိမိအားကစား႐ံုတြင္ (၀၅း၃၀)နာရီမွ (၀၆း၄၅)နာရီအထိ ေလ့က်င့္မႈျပဳလုပ္ၿပီး စားရိပ္သာ တြင္ နံနက္စာသံုးေဆာင္ၿပီး အိပ္ေဆာင္သို႔ျပန္၍ ေခတၱအနားေပးၿပီး ေက်ာင္းတက္ရန္ ျပင္ဆင္ၾကပါသည္။
(ဃ)(၀၇း၃၀)နာရီအခ်ိန္ ေက်ာင္းတက္ရန္လူစစ္တန္းစီျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး စာသင္ၾကားရန္ အတြက္ ေက်ာင္းတက္ၾကပါသည္။
(င)(၁၂း၃၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ ေက်ာင္းလႊတ္ၿပီး စားရိပ္သာတြင္ေန႔လည္စာ သံုးေဆာင္၍ အိပ္ေဆာင္၌ ေခတၱအနားယူျခင္း။
(စ)(၁၄း၀၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ တာဝန္က်ဆရာမွအိပ္ယာထပ္ႏႈိးခရာမႈတ္၍ Training သြားရန္ ျပင္ဆင္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း။
(ဆ)(၁၄း၁၅)နာရီအခ်ိန္ Training မသြားမီတာဝန္က်ဆရာမွ တန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး မိမိအားကစား႐ံုကြင္းမ်ားသို႔ စနစ္တက်တန္းစီသြားၾကပါသည္။
(ဇ)(၁၄း၃၀)နာရီအခ်ိန္မွ (၁၅း၀၀)နာရီအခ်ိန္ထိ မိမိေလ့က်င့္ေရး႐ံုတြင္ Mental Training မ်ားေလ့က်င့္ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း။
(စ်)(၁၅း၀၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ မိမိအားကစားနည္းအလိုက္ Training plan အတိုင္း ေလ့က်င့္မႈ မ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး (၁၇း၁၅)နာရီအခ်ိန္ေလ့က်င့္မႈရပ္နားၿပီး (၁၅)မိနစ္၊ ႐ံုပတ္ဝန္းက်င္ သန္႔ရွင္းေရးမ်ားျပဳလုပ္ၿပီး၊ ညေနစာသံုးေဆာင္ရန္အတြက္ ေခတၱ      ရပ္နားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
(ည)ညေနစာကို (၁၈း၀၀)နာရီအခ်ိန္မွ (၁၉း၀၀)နာရီအခ်ိန္ထိ ညေနစာသံုးေဆာင္၍ (၁၉း၀၀) နာရီအခ်ိန္ ညစာၾကည့္ရန္အတြက္တာဝန္က်ဆရာမ်ားမွ ျပန္လည္တန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ၿပီး (၁၉း၀၀)နာရီမွ (၂၁း၀၀)အခ်ိန္ထိ ညစာက်က္၍ (၂၀း၀၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ တာဝန္က်ဆရာမ်ားမွ ျပန္လည္တန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္းျပဳလုပ္ၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔အစီအစဥ္ ႏွင့္ လိုအပ္တာမ်ားမွာၾကားၿပီးတစ္ေန႔တာၿပီးဆံုးျခင္းႏွင့္ ၿပီးေစတန္းျဖဳတ္ျခင္း၊ အိပ္စက္ အနားယူရန္အတြက္ ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ (၂၀း၀၀)နာရီအခ်ိန္ မီးမွိတ္ခရာမႈတ္၍ အိပ္စက္ အနားယူျခင္း၊ တစ္ေန႔တာၿပီးဆံုးျခင္းျဖစ္ပါသည္။