ေဘာလီေဘာ

ေဘာ္လီေဘာအားကစားသမိုင္း

ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္းသည္ ကမၻာေပၚရွိအဖြဲ႕လိုက္ယွဥ္ၿပိဳင္ကစားရေသာ ေအာင္ျမင္မႈ အမ်ားဆံုးရရွိေသာ အားကစားနည္းမ်ားအနက္ လူအမ်ားကိုဆြဲေဆာင္၍ အထူးစိတ္၀င္စားမႈခံရေသာ အားကစားနည္း တစ္ခုျဖစ္သည္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္အထိ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေဘာ္လီေဘာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္တြင္ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံေပါင္း (၂၁၉) ႏိုင္ငံရွိၿပီး လူအမ်ားႀကိဳက္ႏွစ္သက္မႈအပိုင္းတြင္လည္း ဒုတိယ၊ တတိယ လိုက္သည့္ အားကစားနည္းျဖစ္သည္။ ဤကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေပါင္းမ်ားစြာက စိတ္ပါ၀င္စားၾကသည္မွာ ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္းသည္ အလြန္ျမန္ဆန္ၿပီး စိတ္လႈပ္ရွားဖြယ္ေကာင္းသည့္အျပင္ အင္ႏွင့္အားႏွင့္ေပါက္ကြဲလႈပ္ရွားကစားရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အေကာင္းဆံုးတတ္ကၽြမ္းမႈ၊ အေကာင္းဆံုးစိတ္ဓါတ္၊ အေကာင္းဆံုးဖန္တီးႏိုင္စြမ္း၊ အေကာင္းဆံုးအႏုပညာရသ ေပးစြမ္းၿပီး လူသား တစ္ဦး၏ ငုတ္လွ်ိဳးေနေသာ စြမ္းပကားမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ေပးသည္။

သမိုင္းအက်ဥ္း

ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္းကို ၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ မက္ဆက္ခ်ဴးဆက္ ျပည္နယ္၊ ဟိုးလ္ယုတ္ၿမိဳ႕ရွိ ခရစ္ယာန္လူငယ္အသင္း (Y.M.C.A)၏    ကာယပညႊန္ၾကားေရးမွဴး ၀ီလ်ံဂ်ီေမာ္ဂန္ဆိုသူက စတင္တီထြင္ခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က ေခတ္စားေနေသာအားကစားနည္းမ်ားထဲမွ တင္းနစ္ပိုက္ႏွင့္ ဘတ္စကက္ေဘာ အတြင္းမွ ကၽြတ္ကိုသင့္ေလ်ာ္သည့္အရြယ္အစားျပဳလုပ္ကာ အသံုးျပဳခဲ့သည္။ ကစားနည္းအမည္ကို “မင္တိုနက္္”ဟု ေခၚဆိုခဲ့သည္။ ၁၈၉၆ ခုႏွစ္တြင္ စပရင္းဖီးလ္ၿမိဳ႕ ၌ သရုပ္ျပပြဲကစားခဲ့ရာမွ ေဘာလံုးသည္ ပိုက္အထက္ေလျပင္တြင္ လႈပ္ရွား၀ဲပ်ံေနသည္ကို အေၾကာင္းျပ ၍ ပေရာ္ဖက္ဆာေအတီေဟးစတက္ဆိုသူက “Volleyball” ဟု အဆိုျပဳ၍ သတ္မွတ္ေခၚဆိုခဲ့သည္။

Y.M.C.A  အသင္မ်ား၏ စည္းရံုးႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ ကမၻာအႏွံ႔အျပားက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေရာက္ရွိ လာရာမွ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္ ကမၻာ့အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၂၀) ရက္ေန႔တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေဘာ္လီေဘာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၊ ပဲရစ္ၿမိဳ႕၌ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံေပါင္း (၁၄)ႏိုင္ငံျဖင့္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ႀကီးမွဴး၍ ကမၻာ့အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ သည္။ အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပြဲအျဖစ္ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္၊ (၁၈)ႀကိမ္ေျမာက္ တိုက်ိဳအိုလံပစ္ၿပိဳင္ပြဲမွစတင္၍ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးၿပိဳင္ပြဲမ်ား ထည့္သြင္း က်င္းပခဲ့သည္။ လက္ရွိအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို ၁၉၈၆ ခုႏွစ္၍ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ၊ ေလာ့စန္းန္ၿမိဳ႕၌ ေျပာင္းေရႊ႕ဖြင့္လွစ္ၿပီး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဥကၠ႒အျဖစ္ တရုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံမွ ဂ်ီေဇာင္ေ၀ (Jizhomg Wai)ဆိုသူက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္း

၁၉၂၀ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ လက္ေအာက္၌ရွိစဥ္ ၿဗိတိသွ်စစ္တပ္မွ စစ္ပုလိပ္မ်ား၊ ေဂၚယာစစ္သားမ်ား၊  YMCA အသင္းမ်ားႏွင့္အတူ စတင္ေရာက္ရွိလာသည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္ မဟာမိတ္တပ္ မ်ားေရာက္ရွိလာရာ ၄င္းတို႔ႏွင့္အတူ ထပ္မံပါရွိလာ၍ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာသည္။

၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ိဳးသား ကိုယ္လက္ႀကံ႕ခိုင္ေရးေကာင္စီမွ ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္းဥပေဒမ်ား ေရးဆြဲသတ္မွတ္ၿပီး ေဒသႏၱရၿပိဳင္ပြဲ မ်ားစတင္က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ (၁၆) ရက္ေန႔၌ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ BAA ကစားကြင္းတြင္ “ျမန္မာႏိုင္ငံေဘာ္လီေဘာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္” ကို စတင္ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ခဲ့သည္။

၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ အာရွေဘာ္လီေဘာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သို႔ ၀င္ေရာက္ၿပီး ၄င္းမွတစ္ဆင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ ရာေဘာ္လီေဘာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္ စတင္ဆက္သြယ္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေဘာ္လီေဘာအဖြဲ႕ခ်ဳပ္တြင္ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံအျဖစ္ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာၿပိဳင္ပြဲအျဖစ္ ပထမအႀကိမ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွကၽြန္းဆြယ္ အားကစားၿပိဳင္ပြဲမွ စတင္၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည္။ ျပည္တြင္းၿပိဳင္ပြဲ အျဖစ္ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ိဳးသား တံခြန္စိုက္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို စတင္က်င္းပခဲ့သည္။ ျပည္နယ္တိုင္းၿပိဳင္ပြဲ မ်ားကိုမူ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာက်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွစတင္၍ အားကစားႏွင့္ပညာေရးေပါင္းစပ္သင္တန္းအျပင္ အားကစားေလ့က်င့္ေရး သင္တန္းတြင္ ေဘာ္လီေဘာအားကစားသမားမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ေလ့က်င့္ေပးခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ လက္ေရြးစင္၊ လူငယ္လက္ေရြးစင္မ်ားအျဖစ္ အားကစားသမား (၆၀)ေက်ာ္ ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ လူငယ္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားတြင္ ေရႊတံဆိပ္ရရွိခဲ့ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွအားကစားၿပိဳင္ပြဲမ်ားတြင္ ေၾကးတံဆိပ္ရရွိခဲ့ သည့္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံကိုယ္စားျပဳယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကပါသည္။ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ သင္တန္းသား (၁၂)ဦး၊ သင္တန္းသူ (၁၀)ဦး စုစုေပါင္း (၂၂)ဦးအား နည္းျပ (၃)ဦးမွ တာ၀န္ယူေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးလွ်က္ရွိပါသည္။အားကစားႏွင့္ကာယပညာသိပၸံ(ရန္ကုန္) ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္းတြင္ က်ား(  )ဦး၊မ(  )ဦးတို႔ျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးလ်က္ရွိပါသည္။

အားကစားႏွင့္ကာယပညာသိပၸံ(ရန္ကုန္) ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္း၏တစ္ေန႔တာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား

 ေဘာ္လီေဘာအားကစားနည္း၏ တစ္ေန႔တာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ-

(က) နံနက္(၀၄း၃၀)နာရီအခ်ိန္ တာဝန္က်ဆရာမွ ႏႈိးခရာမႈတ္အိပ္ထျခင္း။

(ခ) နံနက္(၀၅း၁၅)နာရီအခ်ိန္ Training မသြားမီတန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္းႏွင့္ မိမိအားကစား႐ံုသို႔ တန္းစီထြက္ခြာျခင္း။

(ဂ) မိမိအားကစား႐ံုတြင္ (၀၅း၃၀)နာရီမွ (၀၆း၄၅)နာရီအထိ ေလ့က်င့္မႈျပဳလုပ္ၿပီး စားရိပ္သာ တြင္ နံနက္စာသံုးေဆာင္ၿပီး အိပ္ေဆာင္သို႔ျပန္၍ ေခတၱအနားေပးၿပီး ေက်ာင္းတက္ရန္ ျပင္ဆင္ၾကပါသည္။

(ဃ) (၀၇း၃၀)နာရီအခ်ိန္ ေက်ာင္းတက္ရန္လူစစ္တန္းစီျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး စာသင္ၾကားရန္ အတြက္ ေက်ာင္းတက္ၾကပါသည္။

(င) (၁၂း၃၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ ေက်ာင္းလႊတ္ၿပီး စားရိပ္သာတြင္ေန႔လည္စာ သံုးေဆာင္၍ အိပ္ေဆာင္၌ ေခတၱအနားယူျခင္း။

(စ) (၁၄း၀၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ တာဝန္က်ဆရာမွအိပ္ယာထပ္ႏႈိးခရာမႈတ္၍ Training သြားရန္ ျပင္ဆင္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း။

(ဆ) (၁၄း၁၅)နာရီအခ်ိန္ Training မသြားမီတာဝန္က်ဆရာမွ တန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး မိမိအားကစား႐ံုကြင္းမ်ားသို႔ စနစ္တက်တန္းစီသြားၾကပါသည္။

(ဇ) (၁၄း၃၀)နာရီအခ်ိန္မွ (၁၅း၀၀)နာရီအခ်ိန္ထိ မိမိေလ့က်င့္ေရး႐ံုတြင္ Mental Training မ်ားေလ့က်င့္ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း။

(စ်)(၁၅း၀၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ မိမိအားကစားနည္းအလိုက္ Training plan အတိုင္း ေလ့က်င့္မႈ မ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး (၁၇း၁၅)နာရီအခ်ိန္ေလ့က်င့္မႈရပ္နားၿပီး (၁၅)မိနစ္၊ ႐ံုပတ္ဝန္းက်င္ သန္႔ရွင္းေရးမ်ားျပဳလုပ္ၿပီး၊ ညေနစာသံုးေဆာင္ရန္အတြက္ ေခတၱရပ္နားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(ည) ညေနစာကို (၁၈း၀၀)နာရီအခ်ိန္မွ (၁၉း၀၀)နာရီအခ်ိန္ထိ ညေနစာသံုးေဆာင္၍ (၁၉း၀၀) နာရီအခ်ိန္ ညစာၾကည့္ရန္အတြက္ တာဝန္က်ဆရာမ်ားမွ ျပန္လည္တန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ၿပီး (၁၉း၀၀)နာရီမွ (၂၁း၀၀)အခ်ိန္ထိ ညစာက်က္၍ (၂၀း၀၀)နာရီအခ်ိန္တြင္ တာဝန္က်ဆရာမ်ားမွ ျပန္လည္တန္းစီလူစစ္ေဆးျခင္းျပဳလုပ္ၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔အစီအစဥ္ ႏွင့္ လိုအပ္တာမ်ားမွာၾကားၿပီးတစ္ေန႔တာၿပီးဆံုးျခင္းႏွင့္ ၿပီးေစတန္းျဖဳတ္ျခင္း၊ အိပ္စက္ အနားယူရန္အတြက္ ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ (၂၀း၀၀)နာရီအခ်ိန္ မီးမွိတ္ခရာမႈတ္၍ အိပ္စက္ အနားယူျခင္း၊ တစ္ေန႔တာၿပီးဆံုးျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေလ႔က်င့္သင္ၾကားမႈ: